Page 45 - Demo

Harta e Evrop%u00ebs n%u00eb shek. XII1Britania romake dhe anglosaksoneEm%u00ebrtimi \gjermane t%u00eb Angelnit dhe Saksonis%u00eb, pas r%u00ebnies s%u00eb Perandorise Romake n%u00eb vitin 410 e.s.. Ata krijuan nj%u00eb shtet barbar, t%u00eb ngjash%u00ebm me shtetin e frank%u00ebve salik%u00eb. Pas t%u00ebrheqjes s%u00eb ushtris%u00eb romake, fiset e jut%u00ebve dhe t%u00eb frisian%u00ebve nga Danimarka filluan t%u00eb vendosen n%u00eb ishujt britanik%u00eb, megjith%u00ebse anglosakson%u00ebt ushtruan ndikimin m%u00eb t%u00eb madh. Ata flisnin gjuh%u00ebn e tyre (nga e cila erdhi gjuha angleze) dhe kishin besimet e tyre fetare. Anglosakson%u00ebt soll%u00ebn gjithashtu edhe besimet e tyre fetare, por arritja e Sh%u00ebn Agustinit m%u00eb 597 e konvertoi pjes%u00ebn m%u00eb t%u00eb madhe t%u00eb vendit n%u00eb besimin e krishter%u00eb. Kolon%u00ebt e hersh%u00ebm ruajt%u00ebn struktur%u00ebn e tyre fisnore, duke formuar rreth shek. IX kat%u00ebr mbret%u00ebri: Northumbrin%u00eb, Mercin%u00eb, Anglin%u00eb Lindore dhe Ueseksin.Sundimi anglosakson p%u00ebrfundoi m%u00eb 1066, pas vdekjes s%u00eb Eduardit Rr%u00ebfyes, i cili nuk pati trash%u00ebgimtar. Harold Gaduinsoni (Godwinson), q%u00eb u kuror%u00ebzua mbret pas Eduardit, nuk arriti ta mbronte kuror%u00ebn, kur Uilliami i Normandis%u00eb (pjesa veriper%u00ebndimore e Franc%u00ebs s%u00eb sotme) dhe ushtria e tij sulmuan Anglin%u00eb. Haroldi u mund n%u00eb Betej%u00ebn e Hastingsit n%u00eb tetor 1066, dhe k%u00ebshtu filloi nj%u00eb epok%u00eb e re p%u00ebr historin%u00eb e Anglis%u00eb: epoka normane. Popullsia vendase mbeti anglosaksone, por elita sunduese dhe pron%u00ebsore e vendit u b%u00eb normane. Pushtimi norman (1066) dhe Reformat e Henrikut IIGjat%u00eb periudh%u00ebs normane, q%u00eb prej pushtimit t%u00eb Uilliam I ekzistonte nj%u00eb monarki e fort%u00eb, q%u00eb kontrollonte drejtp%u00ebrdrejt ose p%u00ebrmes feudal%u00ebve dhe sherif%u00ebve t%u00eb gjith%u00eb territorin. Duke filluar me pasuesin e norman%u00ebve, Henrikun II t%u00eb dinastis%u00eb Plantagenet (1154-1189), pushteti u b%u00eb aq i fort%u00eb, sa prirej qart%u00ebsisht drejt absolutizmit. Nd%u00ebr ndryshimet e m%u00ebdha n%u00eb mekanizmat e shtetit anglez, kryesore qen%u00eb: a) organizimi i forcave t%u00eb armatosura mbi baz%u00ebn e reparteve ushtarake popullore; b) n%u00ebnshtrimi i fisnik%u00ebris%u00eb; c) z%u00ebvend%u00ebsimi i sherif%u00ebve (agjent%u00ebt ekzekutiv%u00eb, policor%u00eb dhe gjyq%u00ebsor%u00eb t%u00eb mbretit) n%u00eb m%u00ebnyr%u00eb t%u00eb papritur dhe n%u00eb mas%u00eb; d) n%u00ebnshtrimi i kishtar%u00ebve. Kund%u00ebr absolutizmit monarkik Mbret%u00ebria e Franc%u00ebs Zvic%u00ebrMilanoPerandoriaGjermaneMbret%u00ebria eHungaris%u00ebPrincipatae Mosk%u00ebsMbret%u00ebria eAnglis%u00ebMbret%u00ebria eSkocis%u00ebLond%u00ebrIrland%u00ebDeti i VeriutDeti MesdheDeti i ZiMbret%u00ebria Kieve Bohemis%u00ebMbret%u00ebria e Portugalis%u00ebMbret%u00ebria e Spanj%u00ebs Rom%u00eb Perandoria OsmaneRepublikae VeneciasMoldaviFinland%u00ebShteti iKish%u00ebsMbret%u00ebria eNorvegjis%u00ebMbret%u00ebriae Suedis%u00ebParisMbret%u00ebriae Dy Si%u00e7ilive2.4 Monarkia AnglezeEmri Uilliam rrjedh nga gjermanishtja (Wilhelm) dhe p%u00ebrb%u00ebhet nga elementet uil %u201cvullnet, d%u00ebshir%u00eb%u201d dhe helm %u201chelmet%u00eb, mbrojtje%u201d. Ky em%u00ebr u fut n%u00eb Angli nga Uilliam (Vilhelm) Pushtuesi dhe u b%u00eb menj%u00ebher%u00eb shum%u00eb popullor. Nga shekulli XII, ai ishte b%u00ebr%u00eb emri m%u00eb i zakonsh%u00ebm q%u00eb i vihej nj%u00eb djali t%u00eb porsalindur n%u00eb Angli. Edhe sot, ai renditet nd%u00ebr emrat m%u00eb popullor%u00eb.Grimc%u00eb historike43